Reparatie

• Wat: Mensen slecht op de hoogte hoe lang producten binnen de garantietermijn vallen en met wie ze contact moeten opnemen als hun product stuk is^[1]. Bedrijven communiceren deze rechten niet transparant naar hun klanten. Fietsen, kleding en meubels worden vaak gerepareerd, terwijl complexe elektronica minder vaak wordt aangepakt (Motivaction, 2017). Dit heeft ermee te maken dat de infrastructuur voor de eerstgenoemde producten beter ontwikkeld is.
  In Nederland worden aanzienlijk (20-30%) minder reparatiediensten voor elektrische en elektronische apparaten verricht dan het Europees gemiddelde, zowel gemeten in termen van toegevoegde  waarde als in termen van werkgelegenheid (Sufficiency; 2024).
• Wie: Ongeveer een derde van de Nederlanders heeft wel eens geprobeerd een huishoudelijk apparaat, smartphone of laptop te laten repareren. Driekwart tot meer (78-80%) staat hier wel voor open. Voor kleding en meubels geldt dat deze nog iets minder vaak worden gerepareerd en mensen er ook iets minder voor open staan (68-74%). Bijna alle Nederlanders onderhouden hun apparaten (94%), maar meestal niet zo vaak als nodig is.
• Hoe: Als spullen binnen de garantietermijn vallen kunnen mensen via de verkoper van het product hun product laten repareren. Valt het buiten de garantietermijn dan kan je spullen laten repareren bij een professionele reparatieservice, kleine ambachten (kleermaker, schoenmaker) of bij de producent. Repareren kan ook bij circulaire ambachtscentra en Repair Cafés. Daarnaast kun je spullen zelf repareren. Online zijn veel reparatiehandleidingen (incl. video’s) te vinden, zoals via Jafix en iFixit. Daarbij is de vindbaarheid en kwaliteit van het filmpje bepalend voor het gebruik, net als de verkrijgbaarheid van benodigde onderdelen en gereedschappen.
• Waarom wel: Weggooien van producten is slecht voor het milieu, mensen zijn gehecht aan hun producten en kunnen emotionele waarde hebben, mensen hebben het product direct weer nodig, het kost tijd/geld om een nieuw product te kopen (terwijl repareren goedkoper kan zijn), het product is in een te goede staat om te vervangen en het voelt slecht om een product weg te doen. Ook kan een reden zijn om de lokale ondernemer te willen ondersteunen door het product te laten repareren.
• Waarom niet: Het kost minder tijd en geld om een product nieuw te kopen dan te laten repareren. Repareren kost geld. De kosten en tijdsinvestering zijn ondoorzichtig Het stellen van een diagnose zorgt voor onzekerheid bij de consument in hoeverre het product te repareren is en de kosten die daarbij komen kijken. Men gaat ervan uit dat producten niet ontworpen zijn om lang mee te gaan, sommige producten zijn ook niet repareerbaar of te openen. Men is bezorgd over de veiligheid van het product na reparatie. Men wil nieuwe producten omdat die in de mode zijn, of vinden de technologie van een nieuw product beter. Ook weten sommige mensen niet waar ze spullen kunnen laten repareren of kan dat simpelweg niet in de buurt. Het gemak waarmee producten afgedankt kunnen worden is voor mensen groot. Tot slot hebben sommige mensen een gebrek aan ervaring met en/of interesse in en kennis van repareren.

^[1]Zie de ACM ConsuWijzer voor meer informatie.

Een manier om reparatiegedrag te stimuleren is door reparatie zichtbaarder en bereikbaarder te maken in de gemeente.

• Door ruimtes beschikbaar te stellen zorg je ervoor dat er reparateurs op logische plekken in je stad of dorp aanwezig zijn. Er zijn al zo’n 700 Repair Cafés in Nederland. Je kunt ze ondersteunen door bijvoorbeeld een vaste locatie aan een Repair Café in het centrum van de stad te bieden, in plaats van op een industrieterrein.
  Maak het voor inwoners makkelijker om spullen naar een reparateur te brengen. Stel bijvoorbeeld een ruimte beschikbaar in het centrum van de stad waar mensen hun spullen naartoe kunnen laten brengen ter reparatie. De gemeente Utrecht maakt het mogelijk met de reparatiebalie in Hoog Catharijne. Hier worden door vrijwilligers van Repair Café reparaties uitgevoerd. Lees meer over hoe je een Reparatiebalie start.
• Eén route is dat mensen hun eigen spullen repareren. Dit kan samen met een expert bij een Repair Café of een reparatiebus op locatie.
• Een andere route is dat mensen hun kapotte spullen afgeven aan professionals die het als refurbished of gerepareerd product verkopen. Je kunt reparatie bevorderen door een plek op de milieustraat of in een circulair ambachtscentrum te creëren voor het inleveren van te repareren spullen. Deze kunnen dan door een Repair Café of werkplaats gerepareerd en weer verkocht worden. Op de milieustraat van Capelle aan den IJssel staat bijvoorbeeld een Repair Café-container die één keer per week geleegd wordt door reparateurs.
• Het vergroten van reparatievaardigheden van inwoners kun je organiseren door workshops repareren te stimuleren, bijvoorbeeld bij de bibliotheek, volksuniversiteit of werkplaats zoals in Amsterdam. Of faciliteer een plek in je gemeente waar mensen zelf kunnen repareren en upcyclen met aanwezig gereedschap, zoals de Makersbase in Breda.
• Vergeet verder ook de fietsen niet die mensen achtergelaten hebben. Misschien kan je deze als gemeente (laten) repareren en verkopen/weggeven. Zo zijn er veel partijen die oude fietsen opknappen voor het ANWB Kinderfietsenplan, waarbij de fietsen bij kinderen terechtkomen die geen eigen fiets hebben.
• Organiseer een Race Against Waste. Tijdens deze activiteiten wordt op basisscholen textiel of e-waste ingezameld. Naast punten voor inzamelen krijgen scholieren ook punten voor reparatie en het promoten van tweedehands kleding, kleding ruilen en minder kopen. De textielrace zorgde ervoor dat 13.527 items werden gerepareerd.
• Draag bij aan een publiek-private samenwerking om reparatie te bevorderen. Zo is vanuit de provincie Zuid-Holland de Reparatiecoalitie gestart. Hierin wordt met bedrijven gewerkt aan een Reparatiefabriek om een levensvatbaar businessmodel te ontwerpen voor de reparatie van consumentenproducten buiten de garantie.

Door initiatieven financieel te ondersteunen, krijgt de lokale reparatie-infrastructuur een boost:

• Door subsidie te geven aan repareerplekken en -organisaties (zoals Repair Cafés) in jouw gemeente, draag je bij aan de oprichting of het voortbestaan hiervan. Repareerplekken draaien vaak op vrijwilligers, maar kunnen wel kosten maken voor huur van de locatie, materiaalgebruik, gereedschappen, publiciteit en het verzorgen van koffie en thee.
• Je kunt als gemeente ook andere initiatieven financieel ondersteunen, zoals werkplaatsen of bouwmaterialenhubs. Gemeenten Utrecht, Rotterdam en Breda zijn hier mee bezig.
• Je kan ook korting op reparaties geven, zoals met de Stadspas in gemeente Amsterdam. Binnen het project Heel Hilversum Repareert worden tegoedbonnen voor reparatie uitgedeeld aan inwoners. Daarnaast kun je vouchers uitdelen aan inwoners.

Door reparatie zichtbaarder te maken, stimuleer je inwoners om spullen te (laten) repareren.

• Je kunt je inwoners informeren over hun recht op garantie. Je vindt op de site van ACM meer informatie.
• In het Nationaal Reparateursregister vind je verschillende reparateurs in Nederland in één overzicht.
• Zorg dat de reparatielocaties in jouw gemeente duidelijk aangegeven zijn, op een kaart bijvoorbeeld. Dit kunnen professionele, betaalde reparatiediensten zijn, maar ook de Repair Café’s. Je kunt zelf in Google Maps via My Maps een kaart maken. Je kunt één kaart maken voor alle deel- en leeninitiatieven, verkooppunten voor tweedehands spullen én repareerplekken in je gemeente. Of je kan aansluiten bij al bestaande kaarten. Zie als voorbeeld Hilversum Repareert.
• Promoot filmpjes en handleidingen die uitleggen hoe je apparaten repareert, bijvoorbeeld iFixit en de site van Repair Café. Dit helpt mensen die zelf hun apparaten willen repareren.
• Sluit aan bij Heel Nederland Repareert.

Om de effecten van de interventies te meten kan de monitor op verschillende manieren ingericht worden. Dit is ook afhankelijk van hoe de interventie is ingericht en het bereik. Hieronder staan een aantal suggesties:

Preventiemaatregel testen

Sommige reparatie-initiatieven maken gebruik van een digitaal platform of fysieke locatie. De administratie van deze initiatieven kan een aanknopingspunt zijn voor de monitoring.

• Apps of initiatieven hebben vaak zelf een vorm van administratie over (actieve) gebruikers of de items die gerepareerd worden, zoals via Repair Café’s
• Deelnemers aan een reparatieworkshop
• Gemeentepassen met korting op reparatie, hoe vaak deze gebruikt worden

Trends binnen gemeentes

• Overzicht van de verschillende initiatieven en de dekking ervan in de gemeente
• Hoeveelheid meubelafval, textielafval en elektronica-afval