Zoeken

Les 2 - Breng ‘de basis’ van je inzameling op orde


Inzameling van afval en grondstoffen begint met het bieden van de juiste kennis en faciliteiten aan inwoners. Instrumenten zoals diftar en omgekeerd inzamelen kunnen pas effectief worden ingezet als de basis van de inzameling op orde is. Zonder kennis over het wat, waarom en hoe van afvalscheiding enerzijds en goed werkende, toegankelijke en schone faciliteiten anderzijds is het erg lastig om inwoners meer en beter te laten scheiden. Het ontbreken van deze (en andere) voorwaarden hebben we de afgelopen 10 jaar helaas meer dan eens zien leiden tot tegenvallende resultaten, groeiende weerstand en soms zelf politieke crises. Een stevig fundament onder je ambitieuze plannen zorgt voor breed draagvlak, hoge respons en de gewenste (milieu)resultaten.

Wat vraagt dit van de gemeente?

Breng ‘de basis’ van je inzameling op orde. De ‘basis op orde’ is het startpunt voor succesvol gemeentelijk grondstoffenbeleid. Een goed ingerichte ‘basis’ zorgt ervoor dat inwoners op de hoogte zijn van wat er van ze wordt verwacht en ze de faciliteiten tot hun beschikking hebben die nodig zijn om hier invulling aan te geven.

Effect op de recycledoelstelling

De basis op orde is belangrijke voorwaarde om stappen te zetten in de richting van de Recycledoelstelling. Als duidelijk is wat er verwacht wordt én de middelen zijn aanwezig en toegankelijk, zullen meer mensen deelnemen en zal de hoeveelheid gescheiden grondstoffen -en daarmee de recycling - toenemen, en de hoeveelheid restafval dalen.

De basis op orde in de praktijk

Implementatie van de 'basis op orde' richt zich op drie onderdelen:

1. Basiscommunicatie over het ‘wat en waarom’ van afvalscheiding

  • Wat: Maak via brieven, campagnes en voorlichtingspakketten aan (nieuwe) inwoners duidelijk dat het scheiden van afval de norm is in jouw gemeente.
  • Waarom: Motiveer je inwoners door uitgebreid te communiceren over het nut van afvalscheiding via infographics, filmpjes en het weerleggen van fabels en mythes.

2. Informatie over het hoe, waar en wanneer van afvalscheiding

Het is van belang dat inwoners weten hoe ze hun afval moeten scheiden en waar en wanneer ze hun gescheiden stromen kunnen aanbieden.

  • Hoe: Hoe werkt het inzamelsysteem en wat hoort in welke bak? Maak hiervoor gebruik van landelijke afgestemde wel/niet lijsten. Dit is essentieel om mensen enerzijds aan te zetten überhaupt te gaan scheiden, maar anderzijds ook om de kwaliteit van de gescheiden stromen op peil te brengen/houden.
  • Waar en wanneer: Inwoners moet weten waar en wanneer men de gescheiden grondstoffen (en het restafval) kwijt kan. Geef via verschillende kanalen (app, website, huis-aan-huisbladen etc.) informatie over locaties van verzamelcontainers, inzameldagen en -frequenties van minicontainers, locaties en openingstijden van de milieustraat en eventuele extra inzamelpunten bij winkels of bouwmarkten.

3. De inzamelvoorzieningen zijn op orde

Inwoners moeten (laagdrempelig) worden gefaciliteerd om hun grondstoffen te scheiden.

  • Scheidingsfaciliteiten: Élk huishouden beschikt over de mogelijkheid om restafval en alle grondstoffen die gescheiden moeten worden, aan te bieden. Dit betekent bijvoorbeeld dat ook bewoners van hoogbouwwoningen hun GFE gescheiden kwijt moeten kunnen.
  • Professionele inzameling aan huis:
    • Duidelijke markering: Minicontainers voor een specifieke afvalstroom (bijv. gft-afval, papier, PMD) zijn duidelijk herkenbaar gekleurd/gelabeld en voorzien van een scheidingswijzer op de deksel.
    • Op tijd legen: Minicontainers worden op de aangegeven ophaaldag geleegd op een voorspelbaar en consistent tijdstip.
    • Goede service bij problemen: Reageer snel op meldingen van kapotte containers, gemiste ledigingen of andere problemen.
  • Brengvoorzieningen: Zorg dat alle verzamelcontainers voldoen aan de volgende eisen:
    • Functioneel: De kleppen moeten goed werken, de containers moeten toegankelijk zijn en er mogen geen defecten zijn.
    • Schoon en heel: Containers zijn vrij zijn van voedselresten, vuiligheid en nare geurtjes en hebben zo min mogelijk roest, beschadigingen, deuken of afgebladderde verf.
    • Op tijd legen: Containers moeten geleegd worden voordat ze vol zijn, om overlast en bijplaatsingen te voorkomen. Gebruik van sensoren kan hierbij helpen.
    • Vrije doorgang: De containers moeten gemakkelijk bereikbaar zijn voor zowel gebruikers als inzamelvoertuigen.
    • Verzorgde omgeving: ook de omgeving van de containers is schoon en netjes. Als er groen is, moet dit goed onderhouden zijn.
    • Snelle respons bij storingen: Defecten of volle containers worden snel verholpen
    • Voldoende capaciteit: Er is voldoende inzamelcapaciteit voor de hoeveelheid afval die wordt aangeboden.
  • Containerregistratie (CMS): Door middel van het chippen van je containerpark en registreren van verzamelcontainers krijg je zicht op de minicontainers die per perceel worden gebruikt (en geleegd) en voorkom je illegaal aanbieden van containers in de route. Bovendien maakt een CMS dat je efficiënter kan inzamelen en sneller storingen kan verhelpen. Daarnaast biedt deze registratie data en inzicht in afvalaanbod, ledigingsfrequenties en ongewenst gedrag waar gericht op kan worden ingespeeld.