Zoeken

Les 9 - Richt je milieustraat optimaal in voor hergebruik en recycling


Grof afval is in veel gemeenten onderbelicht. Onterecht, want gemiddeld genomen maken de stromen op de milieustraat zo’n 30% uit van de totale hoeveelheid huishoudelijk afval die we in Nederland produceren. Het beleid dat je voert rondom de inzameling en recycling van grove afvalstromen is dus van significante invloed op je recyclingresultaten. Bovendien biedt goed doordacht beleid voor de inzameling van grof afval en een goed ingerichte milieustraat de kans om je communicatieboodschap over afvalpreventie en recycling onder de aandacht te brengen én hebben veel materialen en producten op de milieustraat de potentie om hoogwaardig gerecycled of zelfs hergebruikt te worden.

Wat vraagt dit van de gemeente?

Richt je milieustraat optimaal in voor hergebruik en recycling. Grof afval krijgt vaak nog niet de aandacht die het, gezien zijn omvang en potentie, verdient. Ga daarom aan de slag met het optimaliseren van de inzameling (zowel aan huis als op de milieustraat) en recycling van grof afval, en integreer (waar mogelijk) functies voor hergebruik en reparatie in je milieustraat.

Effect op de recycledoelstelling

Omdat grof afval zo’n 30% uitmaakt van het huishoudelijk afval, is goede scheiding en (hoogwaardige) recycling ervan van grote invloed op je recyclepercentage. We zien dat de mate waarin grof afval wordt gerecycled in verschillende gemeenten sterk van elkaar verschilt. Optimalisatie van inzameling en verwerking van grof afval kan daarom een stevige impuls geven aan je recycleresultaten.

Praktische handvatten

Effectieve inzameling en recycling van grof afval vraagt om meer dan alleen het faciliteren van een milieustraat. Onderstaand een aantal handvatten die helpen bij het optimaliseren van het milieurendement van deze grote stro(o)m(en) grondstoffen.

Maak brengen zo makkelijk mogelijk

Grof afval dat aan huis wordt opgehaald, wordt meestal ongescheiden ingezameld en verwerkt. Dit betekent (ook als het wordt nagescheiden) veelal een verlies van waardevolle grondstoffen die op de milieustraat wel gescheiden en gerecycled zouden kunnen worden. Maak het wegbrengen van grof afval naar een milieustraat daarom zo makkelijk mogelijk door ruime openingstijden, het ter beschikking stellen van aanhangwagens en/of bakfietsen en het bieden van financieel voordeel bij brengen boven halen. Denk daarnaast na over de mogelijkheden van de inzet van inzamelconcepten als de Best-tas, het apart ophalen van bijvoorbeeld matrassen en grof tuinafval of een mobiele milieustraat voor klein grof afval die rouleert tussen de verschillende wijken. Ook het inzetten van voldoende, goed getrainde medewerkers maakt het bezoek van mensen makkelijk en aangenaam. Bovendien zorgt dit voor betere scheiding van de verschillende grondstoffen.

Richt je milieustraat slim in

De inrichting van de milieustraat is van grote invloed op de effectiviteit ervan. Lange wachtrijen en onduidelijke routing maken dat mensen hun bezoek negatief ervaren en een volgende keer niet meer komen of minder moeite doen om goed te scheiden. Zorg er daarom voor dat drukbezochte containers zoals puin, tuinafval en grof restafval (waar mensen relatief lang aan het uitladen zijn), achter in de milieustraat zijn gepositioneerd om opstoppingen voorin te voorkomen. De kringloopcontainer wil je daarentegen voorin hebben staan, om te voorkomen dat herbruikbare producten al zijn afgedankt voor ze de kringloop kunnen bereiken. Daarnaast is duidelijke bewegwijzering van groot belang voor soepele doorstroom, en kan het aanbieden van een inpakhulp (voor het slim laden van auto of aanhanger) en/of plattegrond van de milieustraat helpen om zoekende bezoekers te voorkomen.

Communiceer effectief en strategisch

De milieustraat is één van de plekken waar je als gemeenten je boodschap over het belang van, preventie, hergebruik, afvalscheiding en recycling het beste kwijt kan. Zorg er daarom voor dat alle communicatie-uitingen hierop aansluiten. Een paar aanknopingspunten:

  • Gebruik circulaire taal: Vermijd negatief geladen woorden zoals "weggooien" en vervang ze door positievere, circulaire termen zoals "inleveren" of "nieuwe grondstoffen" om de waarde van het afval te benadrukken.
  • Investeer in 'placemaking': De fysieke uitstraling van de milieustraat beïnvloedt de beleving. Een schone, luxe en leuke uitstraling weerspiegelt de waarde van de grondstoffen, en maakt dat het bezoek als fijn wordt ervaren.
  • Benut de wachttijd: Maak gebruik van eventuele wachttijd, bijvoorbeeld bij de weegbrug, om bezoekers te informeren over de kringloopcontainer of over wat er met de ingezamelde grondstoffen gebeurt.
  • Breng focus aan: Informeer de bezoekers niet over 10 verschillende onderwerpen, maar kies een thema waarop je steeds op een andere manier terugkomt. Per seizoen kan deze boodschap wisselen.
  • Sluit af met een positieve noot: Bedank en beloon bezoekers aan het einde van hun bezoek om hen te motiveren voor een volgende keer. Dit kan door middel van een bedankmail of door het uitdelen van een klein (circulair) aandenken.

Integreer hergebruik en reparatie

De milieustraat is de perfecte plek om hergebruik te stimuleren en te laten zien dat afval een waardevolle grondstof kan zijn. Steeds meer gemeenten integreren activiteiten rondom kringloop en reparatie in de milieustraat. Sommigen gaan nog verder en creëren zogenaamde circulaire ambachtscentra waarbij (naast kringloop en reparatie) ook innovatie, onderwijs, sociale werkgelegenheid en circulair ondernemerschap een plek krijgen op of rondom de milieustraat. Belangrijkste voorwaarden voor creëren van synergie tussen al deze activiteiten is het organiseren van fysieke nabijheid, intensieve samenwerking en overkoepelende coördinatie.