VANG-Huishoudelijk Afval in 2026: dit gaan we doen
Het ministerie van IenW verlengt het Uitvoeringsprogramma VANG-Huishoudelijk Afval 2021-2025 met een jaar. De nadruk ligt ook in 2026 op het verbeteren van de kwaliteit van deelstromen door gemeenten.
Het doel van VANG-Huishoudelijk afval (VANG-HHA) blijft het verbeteren van de kwaliteit van de deelstromen. Hierdoor gaat het recyclepercentage omhoog en dat zorgt ervoor dat onder aan de streep minder restafval wordt verbrand.
Belangrijk om te weten: VANG HHA stopt niet na dit jaar. Er wordt een nieuw Uitvoeringsprogramma gevormd voor de periode na 2026.
Hoe gaan wij concreet aan de slag in 2026?
Verbeteren kwaliteit afvalstroom
- We sturen ook dit jaar een brief naar gemeenten met de stand van zaken rond de recycle-doelstelling.
- We organiseren een VANG-bestuurdersbijeenkomst voor wethouders en online meeting voor raadsleden.
- We publiceren de 'Wrap-up – 10 lessen van 10 jaar VANG-HHA', die bestuurlijke en ambtelijke lessen bundelt over wat werkt en waarom.
Recycle- en Preventie-tools
De VANG Recycletool is onmisbaar voor zowel ons als gemeenten. Daarom wordt deze geactualiseerd met CBS data 2024.
- De berekening van het gecorrigeerd restafval nemen we ook mee in de recycletool. Hiermee wordt zichtbaar welk deel van gescheiden ingezamelde stromen uiteindelijk niet wordt gerecycled.
- We ontwikkelen een nieuwe Preventietool die gemeenten inzicht geeft in kosten- en afvalbesparing wanneer er preventiemaatregelen gebruikt worden.
Hulp voor gemeenten
Een belangrijk instrument in 2026 blijft VANG-Support, waarin we maatwerkondersteuning bieden aan gemeenten die hun grondstoffenbeleid willen versterken. Support is vooral gericht op ondersteuning bij het creëren van draagvlak in college en raad.
In 2026 kunnen we circa 30 ondersteuningstrajecten uitvoeren, met speciale aandacht voor gemeenten die nog achterblijven. Interesse? Neem contact op met onze experts.
Gedrag en preventie: handreikingen, tools en netwerk
Gedragsverandering blijft een grote succesfactor voor het behalen van recycledoelstellingen. Voor dit onderwerp kan je dit jaar het volgende verwachten:
- Een geactualiseerde Gids Afvalscheiding & Gedrag, met toepasbare gedragsinzichten voor beleid, communicatie en uitvoering.
- Een training gebaseerd op de Gids Afvalscheiding & Gedrag.
- Een handreiking communicatie op milieustraten, voortbouwend op pilots en praktijkervaringen.
Afvalpreventie is een belangrijke manier om het gebruik van grondstoffen te verminderen. In Voor dit onderwerp kan je het volgende verwachten:
- Een online Preventietool op basis van onderzoek van Milieu Centraal, die inzicht biedt in kosten- en afvalbesparing door preventieve maatregelen.
- Een vernieuwde Menukaart Afvalpreventie (bekijk de huidige versie van de Menukaart Afvalpreventie), aangevuld met infographics en praktijkvoorbeelden.
VANG-HHA zet ook in 2026 in op leren in netwerken, waarbij gemeenten niet alleen kennis ophalen, maar ook van elkaar leren door vergelijking en reflectie. Een kleine greep:
- Koplopergroepen, zoals de koplopergroep afvalpreventie en werkgroep gft-inzameling
- Thematische netwerken zoals het Afvalcoaches Netwerk, de Bioafval Alliantie en ISA-werkgroepen.
- Benchmark huishoudelijk afval.
Wil je aansluiten? Houd de nieuwsbrief in de gaten of meld je aan via het contactformulier.
Specifieke ondersteuning per materiaalstromen
Een kort overzicht van de belangrijkste initiatieven per materiaalstroom:
GFT: We publiceren onderzoeksrapporten, pilotresultaten over zo min mogelijk gft in het restafval, inspectiemethoden en communicatiematerialen gericht op betere kwaliteit en minder verlies van biogrondstoffen. Ook organiseren we een GFT-congres voor gemeenten, met praktijkvoorbeelden en inzichten uit onderzoeken die helpen met betere zorg voor gft.
Textiel: De Textiel Academie zetten we dit jaar voort, we organiseren weer een netwerkbijeenkomst voor gemeenten en we doen onderzoek rond illegale textielinzameling en maken daar een handreiking van voor gemeenten.
Luiers en incontinentiemateriaal: We verspreiden resultaten van levenscyclusanalyse-studies (LCA) en maken communicatiemiddelen die wasbare alternatieven voor luiers en incontinentiemateriaal moeten gaan stimuleren. Ook gaan we het gesprek aan binnen de keten, van producenten en brancheverenigingen tot wasserijen en aanbieders van recycletechnieken.
OPK en Verpakkingsglas: Voor zowel OPK als verpakkingsglas wordt een eendaagse Academie-light georganiseerd waar we ook op locatie gaan kijken.
We kijken ernaar uit om weer samen met gemeenten en andere stakeholders dit jaar door te pakken om de kwaliteit van deelstromen te verbeteren. Ook meedoen, of meer leren over de initiatieven van VANG HHA? Dat kan op meerdere manieren:
- Blijf op de hoogte en schrijf je in voor de nieuwsbrief van VANG-HHA.
- Leer van de laatste ontwikkelingen in ons nieuwsoverzicht
- Neem een kijkje in onze online kennisbibliotheek